Có một thời gian, cứ nhắc đến kinh doanh online là tôi nghĩ ngay đến việc bán một thứ gì đó trên Facebook.

Tìm sản phẩm. Đăng bài. Chạy quảng cáo. Chốt đơn. Đóng hàng. Gửi đi.

Trong đầu tôi lúc đó, kinh doanh online gần như chỉ có một con đường như vậy.

Nhưng càng làm, càng quan sát và càng va chạm với nhiều mô hình khác nhau, tôi càng nhận ra một điều rất thú vị. Internet không chỉ tạo ra một nơi mới để chúng ta bán hàng. Nó tạo ra những cách hoàn toàn mới để một người bình thường có thể biến kiến thức, kỹ năng, sự chú ý, cộng đồng và thậm chí cả trải nghiệm của mình thành một hoạt động kinh doanh thực sự.

Đó cũng là lý do tôi không thích nói với người mới rằng: “Muốn kinh doanh online thì hãy bán sản phẩm này.”

Câu hỏi đúng hơn phải là:

Bạn phù hợp với mô hình kinh doanh online nào?

Bởi một người giỏi viết sẽ có lợi thế khác một người giỏi nói. Một người có vốn sẽ có lựa chọn khác một người gần như chưa có vốn. Một người đã có chuyên môn sẽ có con đường khác một sinh viên vừa bắt đầu.

Nếu chọn sai mô hình, chúng ta có thể mất hàng tháng trời chạy theo thứ không phù hợp với mình. Nếu chọn đúng, con đường vẫn khó, nhưng ít nhất những nỗ lực mỗi ngày sẽ tích lũy thành tài sản thay vì biến mất sau mỗi chiến dịch.

Tôi muốn chia sẻ 10 mô hình kinh doanh online mà một người mới có thể nghiên cứu. Không phải để bạn lao vào làm cả 10. Ngược lại, mục tiêu của bài viết này là giúp bạn hiểu bản chất từng mô hình để chọn một hướng đủ phù hợp và đi sâu vào nó.

1. Affiliate Marketing

Affiliate Marketing là một trong những mô hình tôi thường nghĩ đến đầu tiên khi nói chuyện với người mới về kinh doanh online.

Lý do khá đơn giản. Bạn không nhất thiết phải tự sản xuất sản phẩm, không phải thuê kho và cũng không cần xử lý toàn bộ quy trình giao hàng. Công việc cốt lõi là tìm đúng sản phẩm, tiếp cận đúng khách hàng, tạo nội dung đủ giá trị và giới thiệu sản phẩm thông qua liên kết tiếp thị.

Khi có giao dịch hợp lệ, bạn nhận hoa hồng.

Nghe qua thì rất dễ.

Và chính cái cảm giác “dễ” đó lại khiến nhiều người thất bại.

Rất nhiều người bắt đầu Affiliate Marketing bằng việc lấy một đường link rồi đăng khắp nơi. Facebook một link. TikTok một link. Group một link. Có người thậm chí gửi vào tin nhắn của những người chưa từng quen biết.

Đó không phải kinh doanh.

Đó chỉ là phát tán đường link.

Khi tôi nhìn Affiliate Marketing dưới góc độ kinh doanh, cách làm thay đổi hoàn toàn. Tôi bắt đầu quan tâm đến câu hỏi khách hàng đang gặp vấn đề gì, họ tìm thông tin ở đâu, nội dung nào khiến họ tin tưởng, sản phẩm nào thật sự giải quyết được nhu cầu của họ và làm sao để người đọc tiếp tục ở lại với mình ngay cả khi hôm nay họ chưa mua hàng.

Lúc ấy Affiliate Marketing không còn là chuyện kiếm vài đơn hoa hồng. Nó trở thành một hệ thống gồm nội dung, traffic, thương hiệu, dữ liệu khách hàng và chuyển đổi.

Đây cũng là một trong những mô hình phù hợp để người mới học tư duy kinh doanh online mà không phải mang ngay áp lực tạo sản phẩm lên vai.

2. Bán hàng trên sàn thương mại điện tử

Shopee, TikTok Shop và các sàn thương mại điện tử đã làm một việc rất quan trọng. Chúng rút ngắn khoảng cách giữa người bán và khách hàng.

Trước đây, muốn bán hàng bạn phải lo rất nhiều thứ. Địa điểm, mặt bằng, lượng người qua lại, nhân viên và hàng loạt chi phí vận hành.

Ngày nay một gian hàng online có thể tiếp cận khách hàng ở nhiều tỉnh thành mà chủ shop không cần sở hữu một cửa hàng lớn.

Nhưng đừng vì thế mà nghĩ bán hàng trên sàn là trò chơi dễ dàng.

Sự cạnh tranh về giá rất mạnh. Khách hàng có thể so sánh hàng chục sản phẩm chỉ trong vài phút. Một sản phẩm bán tốt hôm nay chưa chắc sáu tháng sau vẫn còn hấp dẫn.

Nếu chọn mô hình này, thứ người mới cần học không chỉ là cách đăng sản phẩm. Bạn phải hiểu sản phẩm, biên lợi nhuận, hành vi khách hàng, hình ảnh, nội dung, đánh giá, vận hành và khả năng tạo khách hàng quay lại.

Tôi cho rằng sàn thương mại điện tử rất phù hợp với những người thích sản phẩm vật lý, thích nghiên cứu thị trường và sẵn sàng làm tốt những công việc vận hành tưởng nhỏ nhưng quyết định trực tiếp đến lợi nhuận.

3. Dropshipping

Dropshipping thường được quảng bá như một hình thức kinh doanh online không cần giữ hàng.

Về bản chất, khi khách đặt mua, đơn hàng được chuyển đến nhà cung cấp và nhà cung cấp thực hiện việc giao sản phẩm.

Người bán tập trung chủ yếu vào marketing và tạo ra khách hàng.

Ưu điểm dễ thấy là giảm áp lực nhập một lượng hàng lớn từ đầu.

Nhưng có một điều người mới thường bỏ qua. Không giữ hàng không có nghĩa là không có rủi ro.

Bạn vẫn phải chịu trách nhiệm với trải nghiệm khách hàng. Sản phẩm giao chậm, chất lượng không đúng kỳ vọng, đóng gói kém hay nhà cung cấp hết hàng đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thương hiệu của bạn.

Bởi vậy, tôi không xem Dropshipping là một chiếc vé để kinh doanh mà không cần vốn. Tôi xem nó là cách để kiểm nghiệm thị trường với cấu trúc tài chính nhẹ hơn.

Điểm quan trọng vẫn là tìm được sản phẩm có nhu cầu thật và một nhà cung cấp đủ đáng tin cậy.

4. Kinh doanh sản phẩm số

Đây là một mô hình tôi đặc biệt thích bởi sản phẩm số có một đặc tính rất khác hàng hóa vật lý.

Bạn có thể tạo một lần và phân phối nhiều lần.

Một ebook, bộ template, tài liệu, khóa học, thư viện nội dung, bộ công cụ hay chương trình đào tạo đều có thể trở thành sản phẩm số nếu nó giải quyết được một nhu cầu đủ cụ thể.

Nhưng tôi muốn nhấn mạnh chữ “giải quyết”.

Không phải cứ gom vài chục trang tài liệu thành PDF rồi gọi đó là sản phẩm số.

Khách hàng không mua số trang.

Họ mua kết quả.

Nếu một bộ tài liệu giúp người mới tiết kiệm hàng chục giờ tự tìm hiểu, nó có giá trị. Nếu một khóa học giúp người học tránh những sai lầm mà bạn từng mất nhiều năm mới nhận ra, nó có giá trị.

Trong quá trình kinh doanh online, tôi càng ngày càng thấy kiến thức là một loại tài sản rất đặc biệt. Một trải nghiệm từng khiến mình trả giá có thể trở thành bài học giúp người khác đi nhanh hơn.

Khi được hệ thống hóa đúng cách, kinh nghiệm không còn nằm trong đầu một người. Nó có thể trở thành sản phẩm.

5. Xây kênh YouTube

Nhiều người vẫn nhìn YouTube như một nơi kiếm tiền từ quảng cáo.

Tôi nghĩ như vậy là quá hẹp.

Một kênh YouTube thực chất có thể trở thành một tài sản truyền thông.

Mỗi video có khả năng tiếp tục xuất hiện trước người xem nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau ngày đăng. Một video tốt không chỉ tạo lượt xem. Nó tạo niềm tin.

Đây là điều cực kỳ quan trọng trong kinh doanh online.

Người ta hiếm khi mua hàng từ một người mà họ hoàn toàn không tin.

Nhưng nếu một người đã xem bạn chia sẻ 10 video, nghe bạn giải thích vấn đề, thấy cách bạn tư duy và nhận được giá trị từ nội dung của bạn, khoảng cách từ người lạ đến khách hàng đã ngắn hơn rất nhiều.

Tôi cũng nhận ra rằng YouTube hiệu quả nhất khi không được xem như một nguồn thu độc lập.

Nó có thể kết nối với Affiliate Marketing. Nó có thể dẫn về sản phẩm số. Nó có thể xây thương hiệu cá nhân. Nó có thể đưa khách hàng về website, email hoặc cộng đồng.

Khi những mảnh ghép này kết nối với nhau, YouTube không còn đơn giản là một kênh video.

Nó trở thành cánh cửa dẫn vào hệ sinh thái kinh doanh của bạn.

6. Xây thương hiệu cá nhân để kinh doanh online

Ngày trước tôi từng nghĩ thương hiệu là thứ dành cho doanh nghiệp lớn.

Sau này tôi hiểu một điều khác.

Trong thế giới online, một cá nhân cũng có thể trở thành một thương hiệu.

Thương hiệu cá nhân không có nghĩa là ngày nào cũng đăng ảnh bản thân hay cố gắng biến mình thành người nổi tiếng. Cốt lõi của nó là khiến một nhóm người nhớ đến bạn khi họ gặp một vấn đề cụ thể.

Người này nói về marketing.

Người kia nói về tài chính.

Một người khác chuyên về sức khỏe.

Cứ như vậy, sự nhất quán tạo ra nhận diện.

Và nhận diện lâu dần tạo ra niềm tin.

Tôi nhận thấy khi một người xây được niềm tin, rất nhiều mô hình kinh doanh phía sau trở nên dễ triển khai hơn. Affiliate dễ hơn. Bán khóa học dễ hơn. Coaching dễ hơn. Xây cộng đồng dễ hơn.

Thứ có giá trị nhất không phải số người biết đến mình.

Mà là số người hiểu rõ mình có thể giúp họ điều gì.

7. Coaching và tư vấn trực tuyến

Không phải hoạt động kinh doanh online nào cũng cần hàng nghìn khách hàng.

Có những mô hình chỉ cần một nhóm khách hàng nhỏ nhưng giá trị mỗi giao dịch cao hơn.

Coaching và tư vấn là ví dụ.

Nếu bạn đã có một kỹ năng chuyên môn đủ sâu, bạn có thể giúp một người giải quyết vấn đề thông qua Zoom, Google Meet hoặc các hình thức làm việc trực tuyến khác.

Điểm mạnh của mô hình này là bạn có cơ hội hiểu khách hàng rất sâu.

Khi ngồi nói chuyện trực tiếp với một người, bạn sẽ nghe thấy những câu hỏi mà Google Keyword Planner không bao giờ cho bạn biết.

Bạn hiểu điều gì khiến họ sợ. Điều gì khiến họ trì hoãn. Điều gì họ đã thử nhưng không hiệu quả.

Những hiểu biết đó sau này còn có thể trở thành nguồn dữ liệu cực kỳ quý giá để phát triển nội dung, khóa học hoặc sản phẩm khác.

Điểm yếu là thời gian của bạn có giới hạn. Vì vậy, coaching thường phù hợp như một mô hình tạo dòng tiền và nghiên cứu khách hàng trước khi mở rộng sang những sản phẩm có khả năng phục vụ nhiều người hơn.

8. Xây cộng đồng trả phí

Một điều tôi nhận ra khi làm kinh doanh online là con người không chỉ mua thông tin.

Họ còn mua môi trường.

Một người có thể biết rằng mình cần học mỗi ngày, cần tập trung và cần thực hành. Nhưng khi chỉ có một mình, rất dễ bỏ cuộc.

Cộng đồng giải quyết một phần vấn đề đó.

Một cộng đồng tốt tạo ra nơi mọi người học hỏi, trao đổi, đặt câu hỏi, chia sẻ tiến độ và nhìn thấy những người đang đi cùng con đường.

Khi xây cộng đồng HERO AFFILIATE trên Skool, điều tôi quan tâm không chỉ là đưa thêm thông tin vào đó. Internet vốn đã thừa thông tin.

Điều quan trọng hơn là giúp một người có môi trường để biến những gì họ biết thành hành động.

Đây cũng là nguyên tắc tôi tin ngày càng quan trọng trong kinh doanh online. Thông tin ngày càng dễ tìm, nhưng sự hướng dẫn, chọn lọc, môi trường và trách nhiệm với mục tiêu của mình lại ngày càng có giá trị.

9. Cung cấp dịch vụ online

Có một nhóm người cứ nghĩ muốn kinh doanh online thì phải tạo sản phẩm.

Không nhất thiết.

Nếu bạn có khả năng viết content, thiết kế, chỉnh sửa video, chạy quảng cáo, làm website, SEO, xây chatbot, quản trị mạng xã hội hoặc một kỹ năng doanh nghiệp đang cần, bạn đã có thứ có thể bán.

Đó là dịch vụ.

Mô hình này đặc biệt thực tế với người mới bởi bạn có thể bắt đầu từ chính kỹ năng đang sở hữu.

Khách hàng đầu tiên đôi khi không đến từ một chiến dịch quảng cáo hoành tráng. Có thể chỉ từ một mối quan hệ, một bài chia sẻ đúng người hoặc một dự án nhỏ bạn làm thật tốt.

Sau đó mới đến portfolio.

Rồi lời giới thiệu.

Rồi quy trình.

Rồi đội nhóm.

Rất nhiều doanh nghiệp dịch vụ lớn bắt đầu từ một người ngồi trước chiếc laptop làm công việc mà trước đó họ chỉ coi là kỹ năng cá nhân.

Khoảnh khắc thay đổi xảy ra khi họ ngừng bán thời gian một cách tùy hứng và bắt đầu biến kỹ năng thành quy trình kinh doanh.

10. Xây hệ thống bán hàng tự động

Đây không hẳn là một mô hình đứng riêng. Tôi xem nó như tầng phát triển tiếp theo của nhiều mô hình kinh doanh online.

Lúc mới bắt đầu, gần như việc gì chúng ta cũng tự làm.

Tự viết bài.

Tự trả lời tin nhắn.

Tự gửi tài liệu.

Tự chăm sóc khách hàng.

Tự nhớ xem hôm nay phải làm gì.

Cách đó có thể hoạt động khi có vài khách hàng. Nhưng khi số lượng tăng, hệ thống bắt đầu quá tải.

Tôi từng nhìn thấy rất rõ giới hạn của việc dựa hoàn toàn vào sức người. Nếu mỗi đồng doanh thu đều đòi hỏi mình phải có mặt, hoạt động kinh doanh đó rất khó tạo tự do.

Đó là lúc tôi bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến hệ thống.

Website tiếp nhận traffic.

Nội dung giáo dục khách hàng.

Email tiếp tục nuôi dưỡng mối quan hệ.

Landing page trình bày sản phẩm.

Automation thực hiện những công việc lặp lại.

AI hỗ trợ một phần quá trình nghiên cứu, sản xuất và vận hành.

Con người tập trung vào những việc cần tư duy, sáng tạo và xây dựng quan hệ.

Khi làm đúng, kinh doanh online bắt đầu có một đặc tính rất khác.

Bạn không còn chạy theo từng đơn hàng.

Bạn xây một cỗ máy có khả năng tạo ra đơn hàng.

Không cần chọn mô hình tốt nhất, hãy chọn mô hình phù hợp nhất

Nếu đọc đến đây, bạn có thể thấy một vấn đề.

Mười mô hình đều có vẻ có cơ hội.

Vậy nên chọn cái nào?

Theo kinh nghiệm của tôi, đây lại là nơi rất nhiều người mắc sai lầm.

Họ không chọn.

Họ thử tất cả.

Tháng này làm Affiliate Marketing. Tháng sau mở Shopee. Tháng tiếp theo làm YouTube. Thấy người khác bán khóa học tốt lại quay sang làm sản phẩm số. Vài tuần chưa có kết quả thì đổi tiếp.

Cuối cùng, thứ họ sở hữu sau một năm không phải 5 nguồn thu nhập.

Mà là 5 dự án dang dở.

Tôi đã học được rằng trong kinh doanh online, tốc độ quan trọng, nhưng khả năng tập trung còn quan trọng hơn.

Bạn không cần tìm mô hình hoàn hảo.

Bạn cần chọn một mô hình đủ phù hợp với nguồn lực hiện tại rồi đi đủ lâu để hiểu nó.

Nếu bạn chưa có nhiều vốn nhưng có thời gian và sẵn sàng làm nội dung, Affiliate Marketing có thể là điểm bắt đầu đáng cân nhắc.

Nếu bạn có kỹ năng chuyên môn, dịch vụ hoặc coaching có thể tạo dòng tiền nhanh hơn.

Nếu bạn thích nói, chia sẻ và xây nội dung dài hạn, YouTube có thể trở thành tài sản.

Nếu bạn đã có kiến thức sâu và hiểu một vấn đề cụ thể của thị trường, sản phẩm số có thể là bước tiếp theo.

Mô hình chỉ là phương tiện.

Điều quyết định cuối cùng vẫn là khả năng tạo giá trị cho một nhóm khách hàng cụ thể.

Kinh doanh online đã thay đổi cách tôi nhìn về công việc

Điều kinh doanh online mang lại cho tôi không chỉ nằm ở câu chuyện doanh thu.

Nó thay đổi cách tôi nhìn về công việc.

Trước đây, phần lớn chúng ta quen với công thức khá đơn giản. Làm một giờ, nhận tiền cho một giờ. Ngừng làm, dòng thu nhập cũng ngừng theo.

Khi bắt đầu xây nội dung, Affiliate Marketing, YouTube, thương hiệu cá nhân và các hệ thống online, tôi nhìn thấy một khả năng khác.

Một nội dung tốt có thể tiếp tục mang người đọc đến sau ngày nó được viết.

Một video có thể tiếp tục được xem sau ngày xuất bản.

Một hệ thống có thể tiếp tục chăm sóc khách hàng khi mình đang làm công việc khác.

Một sản phẩm số có thể phục vụ nhiều người mà không phải tạo lại từ đầu cho từng khách hàng.

Tôi không nói rằng kinh doanh online là con đường dễ dàng.

Hoàn toàn không.

Nó đòi hỏi rất nhiều thời gian để học. Có những thứ tôi từng nghĩ sẽ hiệu quả nhưng cuối cùng không hiệu quả. Có những cách làm từng mang lại kết quả nhưng sau đó phải thay đổi. Có những giai đoạn phải quay lại học gần như từ đầu.

Nhưng chính quá trình đó giúp tôi nhìn thấy sức mạnh thực sự của kinh doanh online.

Đó là khả năng tích lũy.

Mỗi nội dung là một viên gạch.

Mỗi khách hàng là một bài học.

Mỗi chiến dịch là một dữ liệu.

Mỗi thất bại là một lần hệ thống được chỉnh lại.

Sau một thời gian đủ dài, những viên gạch nhỏ bắt đầu tạo thành một thứ lớn hơn chính từng viên gạch.

Đó là tài sản.

Người mới nên bắt đầu từ đâu?

Nếu hôm nay tôi phải bắt đầu lại từ đầu, tôi sẽ không cố xây một doanh nghiệp thật lớn ngay lập tức.

Tôi sẽ bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản.

Tôi có thể giúp ai?

Sau đó là câu hỏi thứ hai.

Tôi có thể giúp họ giải quyết vấn đề gì?

Và cuối cùng mới là:

Mô hình nào giúp tôi đưa giải pháp đó đến họ hiệu quả nhất?

Thứ tự này rất quan trọng.

Rất nhiều người đảo ngược nó.

Họ chọn mô hình trước. Họ thấy Dropshipping đang được nói nhiều nên lao vào Dropshipping. Họ thấy Affiliate đang nổi thì làm Affiliate. Họ thấy người khác kiếm tiền trên YouTube thì mở kênh.

Nhưng họ chưa bao giờ trả lời câu hỏi mình sẽ phục vụ ai.

Kinh doanh không bắt đầu từ sản phẩm.

Kinh doanh bắt đầu từ con người.

Càng làm lâu, tôi càng tin vào điều đó.

Đừng chỉ kiếm tiền online, hãy xây một tài sản online

Có một sự khác biệt mà tôi nghĩ bất kỳ người mới nào cũng nên hiểu.

Kiếm tiền online và kinh doanh online không hoàn toàn giống nhau.

Kiếm được một triệu đồng từ Internet là một kết quả.

Biết tại sao mình kiếm được một triệu đó, biết cách lặp lại, biết cách tiếp cận thêm khách hàng, biết cách cải thiện tỷ lệ chuyển đổi và biết cách biến nó thành một hệ thống mới là kinh doanh.

Khoảng cách giữa hai thứ nằm ở tư duy hệ thống.

Đó cũng là hướng tôi lựa chọn trong quá trình phát triển công việc của mình.

Affiliate không đứng một mình.

YouTube không đứng một mình.

Website không đứng một mình.

Thương hiệu cá nhân không đứng một mình.

Sản phẩm không đứng một mình.

Khi được kết nối đúng cách, chúng hỗ trợ lẫn nhau.

Một video dẫn người xem đến website. Một bài blog giúp họ hiểu sâu hơn. Một cộng đồng giữ kết nối. Một sản phẩm giải quyết vấn đề. Một hệ thống automation giúp duy trì mối quan hệ.

Khi đó, chúng ta không còn phụ thuộc hoàn toàn vào một nền tảng hay một nguồn khách hàng duy nhất.

Và theo tôi, đó mới là lúc kinh doanh online thực sự trở nên thú vị.

Bạn không còn hỏi:

“Hôm nay đăng gì để có đơn?”

Bạn bắt đầu hỏi:

“Tôi đang xây tài sản gì cho ba năm tới?”

Hai câu hỏi đó có thể tạo ra hai cuộc đời kinh doanh hoàn toàn khác nhau.

Nếu bạn đang đứng ở điểm bắt đầu, đừng để 10 mô hình trong bài viết này khiến mình rối hơn.

Chọn một.

Học thật kỹ.

Làm thật.

Quan sát phản hồi.

Sửa lại.

Tiếp tục.

Internet đã mở ra rất nhiều cơ hội, nhưng cơ hội chỉ có ý nghĩa khi chúng ta đủ kiên trì để biến nó thành năng lực của chính mình.

Tôi vẫn tin rằng một người bình thường có thể bắt đầu kinh doanh online từ rất nhỏ. Một nội dung. Một khách hàng. Một sản phẩm. Một kênh YouTube. Một đường link Affiliate.

Không quan trọng điểm bắt đầu nhỏ đến đâu.

Quan trọng là sau mỗi tháng, thứ bạn đang xây có lớn hơn một chút hay không.

Bởi cuối cùng, một doanh nghiệp online không được tạo ra trong một đêm.

Nó được tạo ra từ hàng trăm ngày chúng ta tiếp tục làm điều đúng dù chưa ai nhìn thấy kết quả.

Facebook: Nguyễn Hữu Tuyên
Fanpage: Nguyễn Hữu Tuyên
YouTube: Tuyen MKT
Cộng đồng đào tạo miễn phí: Skool HERO AFFILIATE
“Bạn không cần bắt đầu khi đã hoàn hảo. Hãy bắt đầu để được hoàn hảo từng ngày.”
Đọc cuốn sách truyền cảm hứng “Bí mật của các đại gia phố ON” của Nguyễn Hữu Tuyên tại đây: https://www.huutuyen.com/Ebook